Merhaba arkadaşlar, bu yazıda footswitch adı verilen cihazların ne olduğunu, ne amaçla kullanıldığını, nasıl çalıştığını ve en önemlisi evde kendi cihazlarımızı nasıl yapacağımızı anlatmaya çalışacağım.
1. Bölüm: Footswitch nedir, ne amaçla kullanılır ve nasıl çalışır?
Kelime anlamından da anlaşılacağı gibi bağlı olduğu sistemi ayakla kontrol etmeye yarayan cihazlardır.
Destekleyen amfilerin, pedalların veya prosesörlerin footswitch kanalına atanmış görevlerini yerine getirmek için kullanılır. Bu sayede sahnede, provada veya kayıtta, gitar çalmaya devam ederken ellerimizi kullanmadan cihazlarımızı ayağımızla kontrol edebiliyoruz.
İki farklı tipteki çalışma prensibine göre footswitchleri tanımaya çalışalım.
İlk örnek gördüğünüz gibi iki butonlu olan bir footswitch. Buradaki butonlar tıpkı kapı zilleri gibi basıldığı sürece akımın geçmesine izin verir. Yani her basışta bir defa akımı bağla-kes eylemini yerine getirir. Bu basışların her biri amfiye yapması gerekeni iletmiş olur. Kullandığım Roland Cube 20X amfim çift kanal footswitch desteklediği için stereo kablo ve iki tane düğme görüyorsunuz. Fakat aynı tip düğme ve mono bir kablo ile amfinin sadece bir kanalını da kontrol edebilirsiniz.
Diğer bir tip ise Boss DS-2 turbo distortion pedalına bağladığım tek düğmeli footswitch. Bu cihazın üzerindeki düğme ‘kalıcılı’ olarak bilinen tipteki düğmelerden. Evde lambaları açma-kapama için kullandığımız anahtarlar ile aynı prensipte çalışıyor. Bir defa basınca devreyi bağlayıp siz tekrar basıncaya kadar mevcut konumunu korumaya devam ediyor. Yani, akımı kesmek için tekrar basmamız gerekiyor. Akım geçtiği sürece, yani anahtar kapalı konumdayken standart distortion kanalı, anahtar açıkken ise turbo kanalı devreye giriyor.
2- Kendi footswitch’imizi nasıl yaparız?
Öncelikle temel elektrik devreleri ile ilgili biraz bilgiye ihtiyacımız var. Lehimlemenin nasıl yapılacağı ve havyanın nasıl kullanılacağı konusunda yardıma ihtiyaç duyarsanız bu konuları detaylı anlatan videoları izlemenizi tavsiye ediyorum.
Başlamadan önce dikkat etmemiz gereken bir durum var. Kontrol edilecek cihaz iki farklı şekilde çalışabileceği için öncelikle hangi tip bir footswitche ihtiyacınız olduğunu anlamanız gerekiyor. Bunu anlamak için footswitch girişine bir kablo bağlayıp kablonun uçlarını iletken bir cisimle kısa devre yaptırmanız gerekiyor. Eğer her kısa devre yaptırdığınızda kanal değişiyorsa seçmeniz gereken anahtar bas-çek (push button) tipi yani kapı ziline benzer olan bir anahtar olmalı. Eğer kısa devre yaptırdığınız sürece görev yerine getiriliyor, kısa devre yaptırmayı bırakınca görevi sonlandırıyorsa seçmeniz gereken anahtar bas-bas tipi yani kalıcılı denilen anahtalardan olmalı. Anahtar tipleri dışında başka hiçbir fark yok.
Gerekli malzemeler:
Lehim seti
Devre kutusu
Yapmak istediğiniz footswitch sistemine göre seçeceğiniz bas-çek (push button) veya bas-bas (kalıcılı) tipteki anahtarlar
Dişi Jack girişi
İç devre için kablo
Cihaz bağlantı kablosu (ses kablosu)
İlk örneğim olan iki butonlu footswitch kapı zili mantığı ile çalışan ve amfimde kullanmak için yaptığım stereo kablolu bir cihaz. Burada bağlantıları yaparken kablonun uç kısmının dişi jackta temas ettiği ayağını ortak hat olarak belirlememiz gerekiyor. Bu ortak ayaktan iki tane kablo çıkartıp iki kabloyu da iki butonun ortadaki ayaklarına lehimlememiz gerekiyor. Ses kablosunun sol ve sağ kanallarını ise her bir butona ayrı ayrı lehimlememiz gerekiyor. Bu sayede butonlar birbirinden bağımsız olarak sağ ve sol kanallardaki akımı kesip açabiliyor.
İkinci örneğim ise lamba anahtarları gibi çalışan, her basışta devreye aç ve kapa yapabilen tipteki, pedalda kullanmak için yaptığım footswitch. Buradaki devre bağlantısı da ilk örnektekinden farklı değil. Ses kablosunun dişi jack yuvasındaki temas ettiği uçlardan biri anahtarın ortadaki ayaklarından birine, diğer kablo da anahtarın yanlarındaki ayaklarından birine bağlanarak kullanıma hazır hale geliyor.
Umarım faydalı bir yazı olmuştur. Abone olmayı unutmayın ve Müzikle kalın!
Gitar Projeleri 
Yorum bırakın